Ladingsdragers zijn deeltjes die een elektrische lading bezitten en zich kunnen verplaatsen om stroom te transporteren; voorbeelden zijn onder meer elektronen en ionen. Halfgeleiders bevatten twee soorten ladingsdragers: negatief geladen vrije elektronen en positief geladen vrije gaten. Op basis van het meerderheidsdragertype worden halfgeleiders geclassificeerd als p-type (waarbij gaten de meerderheidsdragers zijn) of n-type (waarbij elektronen de meerderheidsdragers zijn). In werkelijkheid is een gat eenvoudigweg een vacature in een valentieband; de beweging van een enkele vacature is gelijk aan de collectieve beweging van een groot aantal valentie-elektronen. Het is echter veel handiger om de beweging van dit enorme aantal valentie-elektronen te beschrijven met behulp van het concept van een relatief klein aantal gaten. Fundamenteel gesproken is een gat dus slechts een alternatieve manier om een grote groep valentie-elektronen weer te geven.
Energietoestanden van ladingsdragers
Vanuit het perspectief van kristalenergiebanden zijn de hoogste-energiebanden in een halfgeleider de geleidingsband en de valentieband, gescheiden door een verboden band (of bandafstand). De verboden band bevat geen toestanden-of energieniveaus-die verband houden met gedelokaliseerde beweging, hoewel er wel gelokaliseerde energieniveaus in kunnen voorkomen die voortkomen uit onzuiverheden of defecten. Vrije elektronen (eenvoudigweg elektronen genoemd) bevinden zich in de geleidingsband, meestal nabij de rand van de geleidingsband (wat overeenkomt met de potentiële energie van de elektronen); vrije gaten (eenvoudigweg gaten genoemd) bevinden zich in de valentieband, meestal nabij de rand van de valentieband (wat overeenkomt met de potentiële energie van de gaten). Hoewel de valentieband een groot aantal valentie-elektronen bevat, zijn deze elektronen gebonden binnen valentiebindingen en kunnen ze niet vrij bewegen; bijgevolg worden ze niet geclassificeerd als ladingdragers.
Als de donorconcentratie in een n-type halfgeleider relatief laag is, blijft de elektronenconcentratie in de geleidingsband laag. In dit geval volgt de verdeling van elektronen over energieniveaus nabij de rand van de geleidingsband de klassieke Boltzmann-verdeling; deze elektronen worden niet-gedegenereerde dragers genoemd, en de halfgeleider wordt geclassificeerd als een niet-gedegenereerde halfgeleider.
Omgekeerd, als de doteringsconcentratie erg hoog is, wordt de verdeling van het grote aantal elektronen nabij de rand van de geleidingsband beperkt door het Pauli-uitsluitingsprincipe. In dit scenario volgen de elektronen de kwantum Fermi-Dirac-verdeling; ze worden gedegenereerde dragers genoemd, en de halfgeleider wordt geclassificeerd als een gedegenereerde halfgeleider. Er moet echter worden opgemerkt dat zelfs in een niet-gedegenereerde n- halfgeleider de elektronen in de valentieband-die talrijk zijn-gedegenereerde dragers blijven en steevast de kwantum Fermi-Dirac-verdeling volgen.
Gaten worden gevormd wanneer valentie-elektronen overgaan van de valentieband naar de geleidingsband (waardoor er vacatures in de valentiebindingen achterblijven); Dit proces staat bekend als intrinsieke excitatie en wordt gekenmerkt door de gelijktijdige generatie van elektron-paren van gaten.
